انواع عمده گردشگری و گردشگری روستایی
انگیزه و هدف نیز می تواند عاملی برای مسافرت باشد. مجموعه چنین عواملی به همراه نیازها و اهداف دیگر انسان اشکال متنوعی از مسافرتهای توریستی را به وجود می آورند، که عبارتند از :
2-2-2-1- گردشگری تفریحی و استراحت
این نوع گردشگری شامل افراد یا گروههایی است که جهت استفاده از تعطیلات، تفریح، استراحت، استفاده از آب و هوای گرمتر یا خنکتر از محل اقامت خود به مسافرت می روند. محیط آلوده و یکنواخت شهرهای امروزی، موجب فرسایش روحی و جسمی انسان می شود و بدیهی است که این امر در بازده کار او بسیار مؤثر است، بنابراین گرایش به ایجاد تنوع در محیط زندگی و فرار از فضای پر تنش شهرمعاصر از یک سو و عشق انسان به تحسین زیبایهای طبیعت، ا و را به ترک محیط کار و زندگی دائمی خود وا می دارد (محلاتی، 11:1380).
2-2-2-2- گردشگری درمانی
این نوع شامل افراد و گروههایی هستند که برای استفاده از تغییر آب و هوا با هدف پزشکی و درمانی، استفاده از آبهای معدنی، گذراندن دوران نقاهت و نظایر آن اقدام به مسافرت می کنند.
2-2-2-3- گردشگری فرهنگی
این نوع گردشگری برای آشنایی با مواریث فرهنگی و هنری و آداب و رسوم، بناها و آثار تاریخی، هدفهای آموزشی، تحقیقاتی، و پژوهشی صورت می گیرد.
2-2-2-4- گردشگری اجتماعی
در این نوع گردشگری عمدتاٌ هدفهای اجتماعی، مردم شناسی، جامعه شناسی، دیدار دوستان، خویشاوندان و امثال آنها مورد نظر است.
2-2-2-5- گردشگری ورزشی
هر نوع مسافرتی که به منظور فعالیتهای ورزشی باشد گردشگری ورزشی نامیده می شود مانند اسکی، پیاده روی، کوه پیمایی، کوه نوردی، شکار و ... (رضوانی، 19:1382).
2-2-2-6- گردشگری زیارتی
بدون تردید یکی از مهمترین و کهنترین عوامل و انگیزههای مسافرت انسان باورهای مذهبی و احساسات دینی بوده است. اساساٌ انسان از ابتدای تاریخ خود مکانهایی را مقدس می دانسته است و به منظور تأمین نیازها و خواستههای روحی، روانی و مادی خود و از ترس بلایای طبیعی و غیر طبیعی که زندگی او را تهدید می کرده، به دیدن و زیارت آن مکانهای مقدس می رفته است (محلاتی، 12:1380).
2-2-2-7- گردشگری تجاری
مهمترین مسافرتهایی که تحت این عنوان صورت می گیرد عبارتند: از سفرهایی که افراد برای شرکت در بازارهای مکاره و نمایشگاههای کالا و صنایع و سرکشی و بازدید از تاسیسات کارخانهها و نظایر آن می نمایند.
2-2-2-8- گردشگری سیاسی
مسافرت به منظور شرکت در اجلاس و مجامع بین المللی کنگره و سیمنارهای سیاسی، جنبشهای ملی و مذهبی، مراسم ویژه سیاسی مانند تدفین رهبران و شخصیتهای سیاسی، پیروزی رهبران و احزاب و به حکومت رسیدن آنها و نظایر آن گردشگری سیاسی خوانده می شود (رضوانی، 12:1382).
2-2-2-9- طبیعت گردی یا اکوتوریسم (Ecotourism)
طبیعت گردی یک واژۀ و مفهوم نسبتاٌ جدید است که از کلمه یونانی Oikos گرفته شده است که به معنی خانه است و اولین بار در سال 1996 توسط هکتورسیالوس لاسکوریان مشاور مخصوص بوم گردی در سازمان حفاظت جهانی [1](I U C N) مطرح گردید (بهرامی و دیگران37:1382 ). اکو توریسم نوعی توریسم است که ضمن حفاظت از منابع طبیعی، رفاه و آسایش و ارزشهای اجتماعی مردم محلی را نیز حفظ می کند. همچنین مجمع طبیعت گردی در سال 1991 اکوتوریسم را اینگونه تعریف کرد که :
سفر مسؤلانه به نواحی و عرصههای طبیعی با رویکرد حفاظت از محیط زیست و حمایت از رفاه مردم محلی است (همان منبع، 35). اکو توریستها بسته به انگیزه سفر خود دو گروه سنی را شامل می شوند، گروهی که از طبیعت گردی به دنبال ماجراجویی، دیدار از سرزمینهای بکر و فعالیتهای ورزشی هستند که سنی کمتر از 40 سال دارند و گروه دوم با هدف لذت بردن از طبیعت به تفریح و سرگرمی و دیدار از حیات وحش به مسافرت می روند و در محدوده سنی 35 تا 54 سال قرار دارند (رضوا نی، 24:1380 ).
علاوه برانواع گوناگون گردشگری مورد اشاره در بالا که به نوبه خود در موقعیتهای مختلف جغرافیایی می توانند وجود داشته باشند، انواع خاصی از گردشگری در نواحی روستایی هم انجام می گیرد که مهمترین آنها عبارتند از:
-گردشگری طبیعی، که عمدتاٌ در تعادل با جاذبههای اکولوژیکی قرار دارد؛
-گردشگری فرهنگی، مرتبط با فرهنگ، تاریخ و میراث فرهنگی و باستانی مردم روستایی می باشد؛
-گردشگری دهکدهای، که در این نوع گردشگری بازدیدکنندگان در خانوارهای دهکده زندگی نموده و در فعالیتهای اجتماعی و اقتصادی روستا مشارکت می کنند؛
-اگروتوریسم یا گردشگری کشاورزی که گردشگری بدون ایجاد پیامدهای منفی روی اکوسیستم مناطق میزبان با فعالیتهای سنتی کشاورزی در تعامل هستند و در آن مشارکت می کنند (شریف زاده و مردانی نژاد، 54:1381).
منابع کارشناسی ارشد جغرافیا - برنامه ریزی توریسم