800x600

   اکوتوریسم، از وجوه گردشگری پایدار قلمداد می­گردد. اکوتوریسم یعنی سفر مسئولانه به پهنۀ طبیعت، سفری که محیط زیست را پاس می­دارد و به زندگی مردمان محلی رونق می­بخشد. طبیعت گردان منافع میزبانان را از جنبه­های زیست محیطی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی، مد نظر قرار می­دهند.

   آن بخش از صنعت جهانگردی، که در حوزه جاذبه­های طبیعی قرار می­گیرد، اکوتوریسم نامیده می­شود.

اکوتوریسم آن بخش از توریسم است، که محیط طبیعی را تهدید و تخریب نمی­کند و تأثیرات ناگوار را بر محیط طبیعی و جوامع محلی، به حداقل می­رساند. در واقع اکوتوریسم، رفتار به هنجار با طبیعت است و اکوتوریسم آن بخش از تلاشهای آگاهانه گردشگران می­باشد که منجر به تخریب محیط زیست نگردد و در حیات و نظم آن اختلال به وجود نیاورد و سلامتی حیات وحش و گیاهان را در معرض تهدید قرار ندهد.

بر اساس تعاریف ارائه شده، جامعه اکوتوریسم از هفت اصل برخوردار است:

1- اکوتوریست­ها، از برخورد منفی که ممکن است، باعث نابودی یا خدشه پذیری به محیط­های طبیعی و فرهنگی اماکن مورد بازدید شوند، اجتناب نمایند.

2- منادیان اکوتوریسم، مسافر را نسبت به حفاظت محیط زیست، آگاه ساخته و آموزش می­دهند.

3- بخشی از درآمدهای حاصله، صرف حفاظت از منابع طبیعی و مناطق حفاظت شده می­گردد.

4- بر برنامه­ریزی و رشد توریسم پایدار، تاکید می­شود و طرفداران اکوتوریسم تلاش می­نمایند تا توسعه توریسم، از ظرفیت­های زیست محیطی و اجتماعی، تجاوز ننماید.

5- اکوتوریسم، برای جوامع میزبان، منافع اقتصادی عظیمی را به ارمغان می­آورد.

6- از دیدگاه سازمان­های حفاظت از محیط زیست و مسئول، اکوتوریسم، به عنوان اهرمی نیرومند، برای حفاظت و توسعه مناطق دوردست و بکر، محسوب می­گردد.

7- و نهایتا، اکوتوریسم را می­توان، عامل غنای طبیعی و زنده نگهداشتن سنت­ها و آداب و رسوم دیرینیان و اصالت­های قومی و فرهنگی دانست.(منشي زاده ،1384،ص145)

   اکوتوریسم، عبارت است از یک توریسم پایدار اکولوژیکی، با تمرکز اولیه روی تجربه مناطق طبیعی، که درک محیطی و فرهنگی را ترویج کرده، و به آن ارج می­نهد وآنرا حفاظت می­کند.

   اکوتوریسم به عنوان طبیعت گردی، با انگیزه و مشاهده مظاهر طبیعی با ویژگی­های خاص خود آغاز می­شود. اکوتوریسم در برگیرنده، تمامی جلوه­های طبیعی است که بر روی کره زمین وجود دارد.اکوتوریسم معادل طبیعت گردی است که با انگیزه استفاده از جاذبه­ها و توانمندیهای طبیعی و تمام جاذبه­هایی که به نوعی با طبیعت در ارتباط هستند، صورت می­گیرد، مانند کوهنوردی، کوه پیمایی، صخره نوردی، پیاده روی، دامنه نوردی، قایق رانی و قایق سواری در رودخانه­های آرام، شنا، انواع اسکی (اسکی روی آب، اسکی روی برف، اسکی روی چمن)، پرواز با کایت، اسکیت روی یخ، اسکیت چرخ دار، حمام آفتاب، غارنوردی، یخچال نوردی، تماشای مناظر طبیعی (حیوانات، گل و گیاهان کم یاب و پرندگان)، گردش و پیک نیک، تله کابین، بازدید علمی، خرید و اکوتورهای مختلف مانند تمشک چینی، فندق چینی، گلاب گیری(رهنمایی، 1379، ص36).

ـ نوعی از توریسم که محیط­های طبیعی را تخریب نمی­کند، به دلیل اینکه هدف گردشگران تحسین کردن و یادگیری بیشتر از محیط است.

ـ اکوتوریسم متفاوت از گردشگری معمولی است، زیرا اکوتوریسم اثرات محیطی گردشگری را به حداقل می­رساند و همچنین به جامعۀ میزبان و محیط طبیعی سود می­رساند.

ـ اکوتوریست­ها معتقدند که گردشگران می­توانند علاوه بر ماجراجویی، برای ساکان محلی مفید واقع شوند از جمله: خدمات داوطلبانه، سفر به مناطق حفاظت شده و تضمین این که هتلهای منطقه توسط مردم بومی اداره شوند. اکوتوریسم به معنی مورد توجه قرار دادن نیازهای محلی است.

ـ به نوعی از گردشگری اطلاق می­شود که محیط طبیعی و اجتماعی را به صورتی که هستند باقی می­گذارد. اکوتوریست­ها نه تنها تلاش می­کنند تا اثرات سوء محیطی گردشگری را به حداقل برسانند بلکه هدف آن سود رسانیدن به جوامع محلی و محیطهای طبیعی می­باشد.

   اکوتوریسم یک مسافرت و دیدار زیست محیطی مسئولانه به مناطق طبیعی نسبتا دست نخورده بود، که هدف آن لذت بردن و استفاده از طبیعت (و هر پدیده فرهنگی همراه آن چه در گذشته و چه در حال) است. این نوع از گردشگری باعث تقویت حفاظت منابع شده، می­گردد و دارای تاثیرات منفی اندکی است و سبب فعال شدن جمعیت­های بومی شده و از نظر اجتماعی – اقتصادی برای آنان مفید واقع می­شوند.

اكوتوريسم و تاثيرات مثبت آن:

پاره­ای از فواید و منافع به قرار زیر است:

ـ کسانی که این سفرها را تجربه می­کنند، از اهداف یادگیری برخوردار هستند. اکوتوریستها تلاش می­نمایند، آگاهی­های بیشتری کسب نمایند.

ـ با توجه به آنکه، اکوتوریستها با شناخت بیشتر به مناطق مورد بازدید می­شتابند، دارای رفتارهای مناسب و مقید به رعایت اصول اخلاقی می­باشند.

ـ به اعتقاد باتریل و پیرس، این سفرها از نظر اقتصاد محلی، دارای بیشترین بازده هستند. آنان پول بیشتری پرداخت می­نمایند و توقع کمتری دارند. آنان نه تسهیلات ویژه اقامتی آن چنانی می­خواهند و نه سرویس­های پذیرایی در رستوران­های لوکس را می­طلبند.

ـ به اعتقاد ذاکری، اکوتوریست­های دارای تفاوت­های عمده­ای با گردشگران دیگر می­باشند، از جمله آنان مبالغ بیشتری می­دهند تا با تنوع زیستی یک کشور یا یک پارک ملی آشنا شوند و این مبالغ صرف حفاظت از محیط زیست و ارتقای سطح زندگی اهالی محلی شود و در عوض تسهیلات رفاهی کمتر و امکانات اقامتی کمتری را نسبت به توریست­های معمولی طلب می­کنند. (منشي زاده، ،1384 ص145).