800x600

ایران به سبب موقعیت جغرافیایی ، بازرگانی و با داشتن مردمانی مهمان دوست و مهربان و میراثهای گرانبهای فرهنگی و هنری ، از قدیم برای مسافران و جهانگردان جهان جاذبه ای ویژه داشته است  ( محلاتی ، 1380 ،ص 280 ) .

هر چند کشور ایران به ملاحظات گوناگون همواره مورد توجه مردم همه نقاط جهان بوده و هر چند در پای جهانگردان را از گذشته ها ی دور می توان در این سرزمین دنبال نمود ، اما پرداخت به موضوع جهانگردی و از دیدگاه اقتصادی و فرهنگی و معرفی کشور و آداب و رسوم و خصوصیات آن به جهانیان فقط از آغاز دوران سلطنت شاهنشاهی دودمان پهلوی است که به آن اقدام می گردد .

در اینجا نگاهی کوتاه و گذرا به گذشته جهانگردی در ایران می اندازیم . از دوران پیش از اسلام نوشته هایی در دست است که خبر از سفر بعضی از یونانیان و رومیان به ایران میدهد پاره ی از اینان چون هردوت و گزنفون نوشته هائی هم راجع به تاریخ و اوضاع و احوال ایران آن روز برجای گذاشته اند .

در دوران بعد از اسلام ، نخستین کسی که از مغرب زمین به ایران سفر کرد و در شرح مسافرت خود به ایران سفرنامه ای را هم به رشته تحریر در آورد بنیامین تودلای یا بنیامین التحلیلی اهل تودلای اسپانیاست . وی در سال 1159 میلادی از شهر ساراکسا واقع در اسپانیا به فرانسه ، ایتالیا ، یونان ، فلسطین ، ایران و یمن مسافرت کرد و از طریق عربستان ، مصر و سیسل به اسپانیا بازگشت .

سفرنامه او درباره این مسافرت بسیار مشروح و طولانی است . پس از تودلای در مسیر یادآوری از جهانگردانی که در گذشته های دور ، به ایران سفر نمودند به نامهای آشنای چون مارکوپولو ، ادریکس و جوزافا باربارو باهم است که به ترتیب در قرون 13و 14 و15 میلادی به ایران سفر نمودند . جوزافا باربارو در سال 879 هجری قمری سفیر جمهوری و نیز در ایران بود . سیاست نامه هائی که از هر کدام از این جهانگردان باقی مانده بسیار جالب و در خور توجه می باشد .

اما از مشرق زمین ، ابولقاسم محمد بن حوقل بغدادی از جهانگردان بنام و نویسندگان معروفی است که بین سالهای 320 الی 348 هجری قمری به ایران مسافرت نمود ومطالعات وسیعی پیرامون جغرافیای ایران که تحت عنوان المسالک و الممالک به رشتۀ تحریر در آورد انجام داد . علاوه بر محمد بن حوقل ابن بطوطه ( شرف الدین محمد الطبخی ) نیز که در سالهای 725 الی 735 هجری قمری از مغرب اقضی به ایران آمد در سفرنامه معروف خود به دیدنیهای ایران اشاره کرده است .

در بین جهانگردان مغرب زمین مادام (( دیولافوا)) از جمله جهانگردان مشهوریست که در سالهای ( 1888-1884 ) میلادی به اتفاق شوهر خود (( مارسل دیولافوا )) مهندس و باستان شناس معروف فرانسوی به ایران مسافرت نمود و مشاهدات خود را در سفرنامه گردآورد و به طبع رساند .

مادام دیولافوا در این سیاحت نامه از فراوانی آثار اصیل و باستانی و سبکهای مختلف معماری ایران بکرات یاد کرده است . از آنچه گذشت که اینطور استنباط می گردد که کشور ایران از قدیم الایام همواره مورد توجه جهانگردان بوده است و کسانیکه در طی سالیان متمادی برای شناخت تمدن کهن سرزمین ما به ایران آمده اند بشدت مسحور و مفتون هنر و اخلاق و خصوصیات مردم این کشور شده و بررسیهای فراوانی در این خصوص بعمل آورده اند       ( فیض بخش ، 1355، ص170 ) .