گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه ارومیه

بدون شک آب و هوا یکی از عوامل موثر بر توریسم محسوب می شود همانگونه که عوامل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی بر توریسم تاثیر می گذارند، عوامل اقلیمی (دما، رطوبت، بارندگی و ...) نیز تاثیر مثبت و منفی بر توریسم خواهد گذاشت تغییرات نامنظم آب و هوایی به دنبال خود باعث افت در صنعت گردشگری می شود. رابطه اقلیم و توریسم را می توان با ذکر مثال روشن کرد. مثلا گرم شدن هوا و تغییرات اقلیمی در فصل زمستان باعث ذوب برفها و کمبود برف     می شود، که این خود توریسم زمستانی و ورزشهای مثل اسکی بازی- سورتمه سواری و ... را با مشکل مواجه می سازد و در فصل تابستان بی نظمی های بارش و افت دما و ابری بودن آسمان توریسم تابستانی و ورزشهای نظیر شنا، قایق سواری، گلف و ... را با مشکل جدی روبرو        می سازد.

توریسم به عنوان یک بخش اقتصادی حساس به هوا واقلیم به شمار می آید. هوا و اقلیم نه تنها بر توریسم تاثیر می گذارد، بلکه باعث تقاضای خدمات توریستی می شود. در مواردی وابستگی به عوامل اقلیمی در ایجاد تقاضای توریسم هم سر چشمه و هم عامل محدود کننده آن محسوب می شود. آنچه از گذشته نه چندان دور توریست ها در جستجوی آن بوده اند، برخوردار شدن از خنکی هوا بوده است و آنچه در حال حاضر از تعطیلات تابستانی انتظار می رود، استفاده از آفتاب در حداکثر زمان ممکن است.(خسروی،1379،ص58)

امروزه توریست های کشورهای غربی با توجه به توسعه امکانات جهانگردی چنان متوقع شده اند که گاهی به هنگام اقامت تفریحی خود، در صورت مواجه شدن با شرایط نامساعد جوی قسمتی از مخارجی را که متحمل شده اند مطالبه می کنند. بنابراین شرکتهای بیمه به شناخت احتمالات پدیده های مختلف آب و هوایی، سخت نیازمند می باشند.(خالدی، 1374،ص246).

شرایط مطلوب آب و هوایی در صنعت توریسم:

آب و هوای مناسب برای سفر جهانگردی آب و هوایی است که بدن انسان برای حفاظت در برابر پایداری محیط خارجی نیازی به کوشش زیادنداشته باشد و مکانیزم های منظم موازنه ها و توان بیولوژیکی انسان را به خطر نیاندازد.

به عبارتی دیگر که فردی برای استراحت و تمدد اعصاب به مسافرت می رود نمی خواهد با آب و هوای ناجور مواجه شود به گونه ای که سفر او را به خطر می اندازد.(دیلمانی، 1378،ص70).

جغرافیدانان به هنگام انتخاب مراکز تفریحات زمستانی عوامل زیر را در نظر می گیرند:

1-    تعداد روزهای با حد متوسط درجه حرارت 5 تا 15 درجه سانتیگراد

2-    تعداد روزهای باوزش بادها به سمت و سرعت باد در ثانیه

3-    میزان ساعات آفتابی روز

4-    زیبایی پوشش برف و ارتفاع آن(رحمانی، 1375،ص212).

برای توریسم تابستان نیز شرایطی از قبیل شرایط زیر بایستی مهیا شود:

1-    دوره درجه حرارت مناسب در فصل تابستان(20 تا 15 درجه سانتی گراد)

2-    ساعات آفتابی

3-    درجه حرارت آب دریا(جهت آبتنی بالای 17 درجه سانتی گراد)

4-    رطوبت نسبی مساعد(بین 50تا70 درجه)

5-    ناهمواریها و ذخیره آب

6-    پوشش گیاهی مناسب

7-    با تلاقی بودن زمین(خسروی، 1379،ص64).