800x600

در هر کشوری به تناسب فرهنگ، نحوه برخورد و نگرش آن به توریسم یکسری عوامل بصورت مستقیم و غیر مستقیم در توسعه و تکامل صنعت توریسم دخیل می باشند.

وجود امکانات و زمینه های مختلف ، نظیر جاذبه های فرهنگی، تاریخی، طبیعی و ... تاسیسات زیر بنایی، امکانات خدماتی و ... مي توانند سهم مهمی در این میان داشته باشند.

عوامل رشد توسعه توریسم بیشمار هستند ، شش عامل مهم (غالب) وجود دارد: نخست کاهش ساعات کاری ، دوم پیشرفت پویا در اصلاح زمان تعطیلات و مرخصی ها به منظور افزایش زمان فراغت، سوم کیفیت بالای وسایل نقلیه خصوصی در جهت افزایش جابجایی ها و آزاد سازی خطوط حمل و نقل هوایی، چهارم بهبود درآمد واقعی افراد، به طوری که یک طبقه متوسط جدید ایجاد شود. پنجم گرایش به مصرف انبوه ، ششم واسطه های جدید ارتباطی نظیر: راهنمایان گردشگران، وسایل ارتباطی سریع، اعم از تلفن، اینترنت، ماهواره و ...) (باغبان، 1380،ص51).

1-) پیدایش شهرها و گسترش شهر نشینی

گسترش شهرنشینی یکی از عوامل شکل گیری و تکامل توریسم محسوب می گردد. ازدحام و تراکم جمعیت در شهر، ازدحام وسایل نقلیه، شلوغی و سر و صدای ناشی از آن، هوای آلوده شهرهای بزرگ، مشکلات و محدودیتهای خاصی برای شهروندان ایجاد کرده، آنها را به فرار و گریز از شهرها وا می دارد و به تبع شرایط اقتصادی، اجتماعی خانواده ها ، حرکت انسانها در نقاط دور دست جهت تفریح و گذران اوقات فراغت صورت می گیرد.

«ساکنان شهرها به دلایل متعدد از جمله يکنواختی فیزیکی و فضایی شهرها با بافت نامتناجس و نامانوس آنها و نیز انواع افسار گسیختگی و فشارهای روحی و روانی، آلودگی های صوتی و زیست محیطی به اتخاذ تصمیماتی در زمینه گذران اوقات فراغت وادار می شوند».                (منشی زاده، 1376،ص59).

2-) تدوین قوانین مطلوب کار و افزایش در آمدها

تکامل جهانگردی و پیشرفت آن در کنار سایر فاکتورها، از زمانی شروع شد، که کارمندان و کارگران به اجرا در آمد و نه تنها شرایط کار بهبود یافت، بلکه مدت زمان آن نیز کم شد. از طرف دیگر بالا رفتن سطح زندگی و در آمد مردم در کشورهای صنعتی، تامین وتضمین حقوق اجتماعی و اقتصادی افراد جامعه از طرف دولت، افزایش درآمد سرانه و کمک های مادی و جانبی به کارگران از سوی کارفرمایان برای استفاده از تعطیلات، گذران اوقات فرغت را به عنوان یک پدیده همه گیر، ممکن ساخت(رضوانی، 1374،ص44).

3) توسعه راهها وشبکه حمل و نقل و سهولت دسترسی

هر چه قدر وسایل نقلیه پیشرفته تر و سریع تر باشد جابه جایی افراد و گروهها نیز سریعتر و به سهولت انجام می گیرد و این تمایل در افزایش شمار بازدید کنندگان از مراکز دیدنی، باستانی و تفریحی موثر می باشد. شاهد این امر مقایسه سفرها در قبل از انقلاب اسلامی صنعتی و بعد از آن، بویژه در نیم قرن اخیر می باشد.(باغبان، 1380،ص53)

4) تبلیغات

تبلیغات عموما ابزاری است جهت شناسایی ومعرفی امکانات و قابلیت های توریستی یک منطقه ، ناحیه وی يا کشور. تبلیغات اصولا بایستی بر پایه حقیقت و واقعیت باشد «تبلیغات مثبت باعث جذب جهانگردان می شود و تبلیغات منفی تاثیرات نامطلوبی بر صنعت توریسم بر جای           می گذارد، در بعد تبلیغاتی نبایستی اطلاعات ناقص و یا اغراق آميز در اختیار توریست ها قرار گیرد . زیر در صورتی که بر اثر تبلیغات نادرست، تعدادی توریست به آن سرزمین وارد گردند، پس از کشور میزبان تبلیغات سوئی را در کشورهای دیگر به راه خواهد انداخت که اثرات نامطلوب آن بسیار عمیق تر وخطرناک تر از هر وسیله تبلیغی خواهد بود،                          (منشی زاده،1376،ص71 )

به طور کلی می توان گفت که بکارگیری وسایل رسانه های گروهی به نحو مطلوب ، جهت شناسایی و معرفی مراکز و تسهیلات توریستی نظیر رادیو و تلویزیون، چاپ و نشر مقاله در مطبوعات داخلی و خارجی، انتشار کتب و نقشه های راهنما، بروشورهای اطلاعات توریستی، شرکت در جشنوارهای ملی و بین المللی در زمینه جهانگردی، برپایی نمایشگاههای فصلی یا سالانه جهانگردی، استفاده از شبکه های اطلاع رسانی پیشرفته از جمله مواردی هستند که در توسعه و گسترش توریسم نقش بسزایی دارند.

5) ارتقاء سطح فرهنگ عمومی و اجتماعی

می توان گفت که پیشرفت روز افزون تکنولوژیک بطور غیر مستقیم تغییرات چشمگیری در افزایش سطح آگاهی مردم به ارمغان آورده است. تکنولوژی جدید پیشرفت روز افزون رسانه های گروهی (رادیو، تلویزیون و سینما، روزنامه ، مجله و ...) را به دنبال داشته و موجب گردیده که شناخت مردم نسبت به مسائل جامعه و اهمیت و نقش گردشگری بیشتر شود. امروزه برخی ها افزایش بی شمار خوانندگان روزنامه و مجله های علمی را نتیجه افزایش سطح آگاهی قلمداد    می کنند.

بر زمینه ارتقاء سطح فرهنگ عمومی بایستی ابتدا با آموزش های لازم ملی برنامه های خاصی مردم کشور را با آداب و رسوم اقوام مختلف آشنا کنیم و بدنبال آن فرهنگ آداب و معاشرت و برخورد با گردشگران را در میان مردم کشور جابیاندازیم(باغبان،1380،ص54).

6-25-2) پیدایش موسسات و آژانس های مسافرتی

موسسات و آژانس مسافرتی و جهانگردی سهم عمده ای در تکامل صنعت توریسم داشته اند . اینگونه موسسات سعی بر آن دارند که وسایل و آنچه را که مورد نیاز جهانگردان می باشد آماده نمود، بدین طریق آسایش خاطر انان را فراهم سازند. دراین رابطه مهمترین واساسی ترین وظایف این موسسات این است که معین کننده تقاضا و نیاز جهانگردان چیست و چگونه بتوان خدمات لازم را به جهانگردان عرضه کرد. تسهیلاتی که آژانس های مسافرتی- جهانگردی برای جهانگردان فراهم می کنند عبارتند از: ترتیب دادن بازدیدهای گوناگون و گشت های مختلف، تهیه و توزیع انواع نقشه های و بروشورهای توریستی ، تهیه هتل و اقامتگاه، تهیه بلیط و اخذ رویداد(رضوانی، 1374،ص45).